Co robi
Pomaga firmie, która chce kogoś zatrudnić albo z kimś współpracować, i osobie, która dostała propozycję, zrozumieć, do której umowy co do zasady pasuje opisany układ pracy. Najpierw ustala fakty, bo o rodzaju umowy decydują warunki, a nie nazwa: kto wyznacza czas i miejsce, czy są polecenia i nadzór, czy jest konkretny rezultat, czyje narzędzia, jak liczone wynagrodzenie, czy osoba była wcześniej na etacie w tej firmie. Pokazuje, które cechy przeważają, porównuje umowę o pracę, zlecenie, dzieło i B2B po skutku (składki, podatek, prawa osoby, formalności, ryzyko), wskazuje sygnały ukrytego etatu i opisuje, co od 8 lipca 2026 r. może zrobić inspekcja pracy. Sprawdza wklejoną umowę i układa pytania do księgowej i prawnika. Pracuje na materiałach z datą stanu prawnego, ale mówi po skutku, nie numerami przepisów.
Dla kogo
Dla właściciela małej firmy, który szuka „taniej niż etat” i chce wiedzieć, czym to grozi; dla pracodawcy, który myśli o przeniesieniu pracownika na B2B; dla grafika, programisty czy kogoś na zleceniu, kto podejrzewa, że pracuje na ukrytym etacie; dla biura rachunkowego, które chce szybko uporządkować argumenty przed rozmową z klientem.
Przykład z życia
Pani Joanna prowadzi małe biuro rachunkowe i chce zatrudnić osobę do wprowadzania faktur: codziennie od 8 do 16 w biurze, na firmowym komputerze, pod nadzorem starszej księgowej, za stałą miesięczną kwotę. Myśli o umowie o dzieło albo zleceniu, żeby było taniej. Skill wyjaśnia, że stałe godziny, miejsce, nadzór i stała pensja to cechy etatu, a stałe wprowadzanie faktur to ciągłe czynności bez oznaczonego z góry rezultatu, więc umowa o dzieło co do zasady tu nie pasuje. Mówi, że od lipca 2026 r. inspektor pracy może wydać polecenie zawarcia umowy o pracę, a gdy nie zostanie wykonane, okręgowy inspektor pracy może decyzją stwierdzić stosunek pracy, i że przy zleceniu obowiązuje minimalna stawka 31,40 zł za godzinę w 2026 r. Pokazuje warianty do omówienia z prawnikiem i księgową (umowa o pracę, także na okres próbny, a niepełny wymiar tylko przy rzeczywiście krótszej pracy) i pytania do księgowej o koszt każdego wariantu.
Ile Ci to oszczędza
Może oszczędzić kosztownej pomyłki: umowy o dzieło na ciągłą pracę, którą ZUS może zakwestionować i naliczyć składki wstecz, B2B z byłym pracownikiem w tym samym zakresie, przy którym mogą przepaść ulgi i które może zostać uznane za etat, albo zlecenia poniżej minimalnej stawki. W kilka minut dostajesz uporządkowane cechy, porównanie wariantów i pytania, z którymi rozmowa z księgową i prawnikiem jest konkretna. Skill nie rozstrzyga, jaka to umowa, i nie liczy składek ani kosztów.
Jak po polsku
Skill zna polskie zasady według stanu na 5 listopada 2026 r.: cechy stosunku pracy i zakaz zastępowania umowy o pracę umową cywilną, umowę o dzieło jako umowę rezultatu, zlecenie i usługi jako staranne działanie, minimalną stawkę godzinową także dla jednoosobowych firm bez pracowników i zleceniobiorców (z wyjątkami), reformę inspekcji pracy od 8 lipca 2026 r. (polecenie, decyzja co do zasady od dnia wydania, odwołanie w miesiąc, interpretacja za 40 zł, okno do 8 lipca 2027 r.), składki przy zleceniu, dziele (zgłoszenie RUD) i B2B, warunki ulg ZUS przy pracy dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie, koszty 20 % i 50 %, ulgę dla młodych bez umowy o dzieło, staż ze zleceń od 2026 r. i ryzyka ukrytego etatu.
Czego potrzebujesz
Opisu planowanej albo trwającej współpracy: na czym polega praca, kto wyznacza czas i miejsce, czy są polecenia i nadzór, jak liczone wynagrodzenie, czyje narzędzia, czy osoba była wcześniej na etacie u tej firmy, jej status (student, inny etat, własna firma). Do sprawdzenia: treść umowy; przed wklejeniem zamaskuj numery PESEL, dowodu, rachunku, adres i prywatne kontakty. Resztę skill oznaczy do uzupełnienia.
Na czym się wywala
- Nie napisze umowy, aneksu ani pisma do inspekcji pracy, ZUS czy sądu, także „hipotetycznie”; nie poda „bezpiecznego brzmienia” umowy.
- Nie rozstrzygnie, jaka to umowa ani czy kontrola ją zakwestionuje; pokaże, które cechy przeważają i kto oceni.
- Nie policzy składek, podatku ani kosztu zatrudnienia, także w przybliżeniu; opisze zasady i odeśle do księgowej. Kwoty (płaca minimalna, stawka godzinowa) ma z datą stanu i trzeba je sprawdzić na dziś.
- Przy trwającej kontroli, decyzji inspekcji, sporze o etat, przejściu pracownika z etatu na B2B, cudzoziemcach i pracy twórczej od razu kieruje do prawnika. Orzecznictwo SN ma sprawdzone do około 2016 roku.
Czego ten skill nie robi celowo
Nie pisze umów, nie rozstrzyga kwalifikacji, nie liczy składek, nie podaje numerów przepisów, nie pomaga ukrywać etatu pod inną umową, antydatować umów ani ukrywać ewidencji godzin i nie powiela numerów PESEL z wklejonych dokumentów. Jest tak samo rzetelny wobec firmy i osoby. Te granice to warunek, żeby narzędzie AI pomagało wybrać umowę uczciwie, a nie dokładało ryzyka.
Jak zainstalować
- Podaj e-mail w panelu „Pobierz za darmo”, wyślemy link do pliku
dzielo-zlecenie-czy-etat.skill. - Claude: Ustawienia › Umiejętności › Prześlij umiejętność. ChatGPT: Skills › Upload from your computer.
- Otwórz nową rozmowę i opisz, czego potrzebujesz. Umiejętność uruchomi się sama, nie musisz jej wywoływać z nazwy.
Najczęstsze pytania
Czy nazwa umowy decyduje, czy to umowa o pracę?
Nie. Decyduje sposób wykonywania pracy: jeśli praca jest pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez firmę i za wynagrodzeniem, to co do zasady jest umową o pracę bez względu na nazwę. Ocenia to inspekcja pracy, ZUS albo sąd, a nie sama umowa.
Czy od umowy o dzieło płaci się ZUS?
Co do zasady nie, ale tylko wtedy, gdy to naprawdę dzieło z konkretnym, sprawdzalnym rezultatem i nie dla własnego pracodawcy. Płatnik składek albo osoba fizyczna zamawiająca dzieło co do zasady zgłasza umowę do ZUS w 7 dni (z wyjątkami, np. przy własnym pracowniku), a przy ciągłej pracy bez oznaczonego rezultatu ZUS może ją zakwestionować i naliczyć składki wstecz.
Czy inspekcja pracy może zmienić zlecenie na umowę o pracę?
Tak, od 8 lipca 2026 r. inspektor najpierw wydaje polecenie zawarcia umowy o pracę, a gdy nie zostanie wykonane, okręgowy inspektor pracy może decyzją stwierdzić stosunek pracy. Decyzja działa od dnia wydania; tylko gdy firma zakończy współpracę od rozpoczęcia kontroli do upływu terminu na odwołanie albo do prawomocności wyroku, datą umowy jest dzień rozpoczęcia kontroli, i to wyłącznie dla ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy oraz limitu umów na czas określony. Odwołanie składa się w miesiąc do sądu. Za okres wcześniejszy może orzec sąd.
Ile wynosi minimalna stawka godzinowa na zleceniu?
W 2026 roku 31,40 zł brutto za godzinę, a od 2027 roku 32,30 zł. Dotyczy zleceń i umów o świadczenie usług z firmą, także jednoosobowych firm bez pracowników i zleceniobiorców, z kilkoma wyjątkami (np. wyłącznie prowizja przy pełnej swobodzie czasu i miejsca), i nie można się jej zrzec. Kwotę warto sprawdzić na dziś.
Czy AI napisze mi umowę zlecenia albo o dzieło?
Nie. Skill nie pisze umów ani pism i nie rozstrzyga, jaka to umowa. Wyjaśni, do których umów pasuje opisana praca, jakie są skutki każdego wariantu i jakie pytania zadać księgowej albo prawnikowi.
Dla kogo jest ten skill i czy jest darmowy?
Dla firm i osób w Polsce, które wybierają między umową o pracę, zleceniem, dziełem a B2B albo podejrzewają ukryty etat. Jest darmowy, na licencji GPL, a plik dostajesz linkiem na e-mail z karty skilla.
Z tej samej dziedziny
Ten skill ma pracować w całym zespole? Jeśli zadanie powtarza się u kilku osób, warto uzgodnić dane wejściowe, sposób sprawdzania wyniku i odpowiedzialność. Digital Xperts pomoże ocenić, czy wystarczy wspólny szablon, czy potrzebne jest dopasowanie narzędzia albo integracja. Sprawdź możliwość wdrożenia w firmie z Digital Xperts
Materiał informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani kadrowej.