Co robi
Pomaga obu stronom zlecenia ustalić, kto i w jakim zakresie może korzystać z zamówionego utworu: logo, grafiki, kodu, zdjęć, tekstu czy ilustracji. Najpierw pyta, kim jesteś (zleceniodawca czy wykonawca), na jakiej umowie współpracujecie i co podpisaliście, bo od tego zależy wszystko: zapłata i pliki same nie przenoszą praw, przeniesienie wymaga umowy na piśmie z podpisami i wymienionymi polami eksploatacji, a bez wyraźnego zapisu jest co najwyżej licencja. Wyjaśnia po skutku przeróbki i zgodę twórcy, prawa osobiste, utwory przyszłe, kod źródłowy i ponowne użycie modułów, wizerunek na zdjęciach i materiały zrobione z pomocą AI. Sprawdza wklejoną klauzulę autorską według listy kontrolnej i układa pytania do prawnika. Pracuje na materiałach z datą stanu prawnego i rejestrem orzeczeń, ale mówi po skutku, nie numerami przepisów.
Dla kogo
Dla właściciela małej firmy, który zapłacił za logo i dopiero przy rejestracji znaku albo odświeżeniu projektu dowiaduje się, że grafik chce dopłaty; dla grafika, fotografa, copywritera i ilustratorki, którzy dostają od klienta umowę z klauzulą „na wszystkich polach eksploatacji”; dla programisty na B2B, który ma przenieść prawa do kodu, a chce dalej używać swoich modułów; dla agencji, która zleca pracę podwykonawcom.
Przykład z życia
Pani Marta prowadzi piekarnię. Rok temu grafik zrobił jej logo na umowę o dzieło za 3 000 zł, w umowie nie ma ani słowa o prawach autorskich. Teraz chce zarejestrować znak towarowy i zlecić agencji odświeżenie kolorów na opakowania, a grafik pisze, że prawa są jego i za każdą zmianę trzeba płacić. Skill wyjaśnia, że zapłata nie przeniosła praw, więc piekarnia korzysta z logo co do zasady na podstawie licencji w zakresie celu zamówienia, a korzystanie z przeróbki co do zasady wymaga zgody twórcy (czy samo odświeżenie kolorów to już przeróbka, oceni prawnik). Osobno opisuje ryzyko rejestracji znaku bez nabytych praw. Wskazuje drogę: pisemna umowa przeniesienia praw z polami eksploatacji i zgodą na opracowania, przygotowana z prawnikiem, i zadaje pytania, które ten prawnik zada.
Ile Ci to oszczędza
Może oszczędzić sporu o logo, które firma uważała za swoje, i podpisania klauzuli, która zabiera więcej, niż się wydaje. Zamiast godziny szukania po forach dostajesz w kilka minut uporządkowane fakty, listę dokumentów i pytania, z którymi przychodzisz do prawnika przygotowany. Skill nie zastępuje prawnika i nie mówi, kto wygra spór.
Jak po polsku
Skill zna polską ustawę o prawie autorskim po nowelizacji z 20 września 2024 r.: domniemanie licencji przy braku wyraźnego przeniesienia, formę pisemną pod rygorem nieważności dla przeniesienia i licencji wyłącznej (mail i akceptacja w systemie to za mało), pola eksploatacji wyraźnie wymienione, przejście praw z przyjęciem utworu, 5 lat i kraj licencjobiorcy przy licencji bez terminu, prawo zależne zostające przy twórcy, prawa osobiste niepodlegające zrzeczeniu, nieważność umowy na wszystkie przyszłe utwory, wynagrodzenie godziwe i podwyższenie przy wynagrodzeniu niewspółmiernie niskim, odrębne reguły dla programów komputerowych i pracowników na etacie, zgodę na wizerunek i unijne zasady przejrzystości treści AI według stanu na 5 listopada 2026 r.
Czego potrzebujesz
Informacji, czy jesteś zleceniodawcą czy wykonawcą, na jakiej umowie współpracujecie (dzieło, zlecenie, B2B, etat, zamówienie mailem), co zamówiono i czy jest podpisany zapis o prawach. Do sprawdzenia: treść klauzuli albo umowy; przed wklejeniem zamaskuj numery PESEL, NIP osób prywatnych, rachunków, adresy i prywatne kontakty. Resztę skill oznaczy do uzupełnienia.
Na czym się wywala
- Nie napisze umowy, klauzuli, aneksu, licencji, zgody na wizerunek ani wezwania; nie poda przykładowego zdania ani brzmienia pól eksploatacji do wklejenia, także „hipotetycznie”. Powie, co taka umowa co do zasady obejmuje, jako punkty do omówienia z prawnikiem.
- Nie oceni, czy konkretny projekt jest utworem, czy ktoś naruszył prawa, kto wygra spór ani czy wynagrodzenie jest godziwe; nie wyceni praw.
- Przy materiałach z AI opiera się na wniosku z przepisów i orzecznictwa o oryginalności, bo prawo autorskie nie ma przepisu o wynikach AI, a orzeczenia wprost o ich ochronie w sprawdzonych źródłach nie odnaleziono; mówi „co do zasady”, pyta o wkład człowieka i odsyła do prawnika.
- Przy trwającym sporze, rejestracji znaku, dużej wartości praw, kodzie z cudzymi komponentami albo open source, zdjęciach osób do reklamy i kontrahencie z zagranicy od razu kieruje do prawnika albo rzecznika patentowego.
- Nie odpowiada na pytania podatkowe (koszty uzyskania przychodu twórców); odsyła do księgowego.
Czego ten skill nie robi celowo
Nie redaguje dokumentów o prawach autorskich, nie podaje numerów artykułów (sygnaturę orzeczenia tylko na pytanie o źródło i z własnego rejestru), nie pomaga antydatować umów, podrabiać podpisów ani ukrywać pochodzenia utworu i nie powiela numerów PESEL i NIP z wklejonych umów. Jest tak samo rzetelny wobec twórcy i zleceniodawcy. Te granice to warunek, żeby narzędzie AI pomagało zrozumieć sprawę, a nie dokładało ryzyka.
Jak zainstalować
- Podaj e-mail w panelu „Pobierz za darmo”, wyślemy link do pliku
prawa-autorskie-w-zleceniu.skill. - Claude: Ustawienia › Umiejętności › Prześlij umiejętność. ChatGPT: Skills › Upload from your computer.
- Otwórz nową rozmowę i opisz, czego potrzebujesz. Umiejętność uruchomi się sama, nie musisz jej wywoływać z nazwy.
Najczęstsze pytania
Czy jak zapłaciłem za logo, to mam do niego prawa autorskie?
Nie wprost. Zapłata za wykonanie i przekazanie plików nie przenoszą autorskich praw majątkowych. Do przeniesienia potrzebna jest umowa na piśmie z podpisami i wymienionymi polami eksploatacji. Bez niej korzystasz z logo co do zasady na podstawie licencji w zakresie celu zamówienia.
Czy mail od grafika wystarczy do przeniesienia praw?
Nie. Przeniesienie praw i licencja wyłączna wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, czyli własnoręcznych podpisów albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Mail, czat czy akceptacja w systemie mogą wystarczyć najwyżej do licencji niewyłącznej.
Czy twórca może zrzec się autorskich praw osobistych?
Nie. Praw osobistych, takich jak autorstwo czy nienaruszalność utworu, nie można się zrzec ani ich sprzedać. Umowy zawierają czasem zobowiązanie twórcy do ich niewykonywania albo zgodę na określone zmiany, ale ich skuteczność warto omówić z prawnikiem.
Kto ma prawa autorskie do grafiki zrobionej w AI?
Co do zasady materiał wygenerowany w całości przez AI, bez twórczych wyborów człowieka, nie jest utworem, więc nie ma do niego praw autorskich ani czego przenieść. Chroniony może być wkład człowieka, na przykład przeróbka czy układ. Prawo autorskie nie ma przepisu o wynikach AI, dlatego ważne sprawy trzeba omówić z prawnikiem.
Czy AI napisze mi umowę przeniesienia praw autorskich?
Nie. Skill nie pisze umów, klauzul ani przykładowych pól eksploatacji, także jako wzoru. Wyjaśni, czym różni się przeniesienie od licencji, co umowa co do zasady obejmuje, sprawdzi wklejoną klauzulę i przygotuje pytania do prawnika.
Dla kogo jest ten skill i czy jest darmowy?
Dla zleceniodawców i wykonawców w Polsce: firm zamawiających logo, kod, zdjęcia czy teksty oraz grafików, programistów, fotografów i copywriterów. Jest darmowy, na licencji GPL, a plik dostajesz linkiem na e-mail z karty skilla.
Z tej samej dziedziny
Ten skill ma pracować w całym zespole? Jeśli zadanie powtarza się u kilku osób, warto uzgodnić dane wejściowe, sposób sprawdzania wyniku i odpowiedzialność. Digital Xperts pomoże ocenić, czy wystarczy wspólny szablon, czy potrzebne jest dopasowanie narzędzia albo integracja. Sprawdź możliwość wdrożenia w firmie z Digital Xperts
Materiał informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani kadrowej.